Arabuluculuk

Arabuluculuk, tarafların dava yoluna başvurmadan, serbestçe karar verebildikleri konular üzerinde bağımsız ve tarafsız arabulucunun yardımlarıyla müzakere ederek uyuşmazlıkları çözümledikleri bir hukuki çözüm sürecidir. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanması ve bu anlaşmanın taraflar, vekilleri ve arabulucu tarafından imzalanması halinde bu anlaşma mahkeme ilamı gibi kabul görecek olup, tüm resmi makamlarda da geçerli olacaktır. Tarafların arabuluculuk sürecinde kendilerini vekil ile temsil ettirmemeleri durumunda ise taraflarca anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınması mümkün olup, bu durumda da söz konusu anlaşma mahkeme ilamı niteliği taşıyacaktır.

Dava yolu yerine arabuluculuk yoluna başvurmanız halinde;

1-) Daha az para ödersiniz.

Arabuluculuk sürecinde; dava yoluna başvurulması halinde mahkemeye ödenmesi zorunlu olan dava harcı, gider avansı, teminat, bilirkişi ücreti gibi zorunlu harç ve masraflar bulunmamaktadır.  Arabulucu ücreti arabuluculuk asgari ücret tarifesinden az olmamak koşuluyla serbestçe belirlenir ve aksi yönde karar alınmadığı sürece taraflarca eşit olarak ödenir.

2-) Daha hızlı sonuç alırsınız

Arabuluculuk süreci; ticari uyuşmazlıklarda 6 +1 hafta; diğer uyuşmazlıklarda ise 3+1 haftalık süre içinde sonuçlandırılır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanması halinde, anlaşma belgesinin kesinleşmesi için herhangi bir süre geçmesi gerekmediği gibi, bu belgeye ilişkin herhangi bir kanun yoluna da başvurulamaz.

3-) Gizlilikten yararlanırsınız.

Arabuluculuk sürecinde; Uyuşmazlığın arabuluculuk yolu ile sona erdirilmesi için ileri sürülen görüşler, teklifler, sürülen öneriler veya herhangi bir vakıa veya iddianın kabulü başta olmak üzere sürece dair her husus yasal olarak gizlilik kapsamında yer alır , üçüncü kişilerle paylaşılamaz ve arabuluculukta anlaşma sağlanamaması durumunda açılacak davada delil olarak kullanılamaz.

4-) İstemediğiniz bir sonuca katlanmak zorunda kalmazsınız

Arabuluculuk tamamen gönüllülük ilkesine dayalı bir süreçtir ve istemediğiniz bir sonuçla karşı karşıya kalmanız söz konusu olmaz. Süreçten istediğiniz zaman ve herhangi bir gerekçe göstermeden çekilebilirsiniz ve bu durum herhangi bir hak kaybına/zarara sebep olmaz.

5-) Taraflar arasındaki ilişki daha az zedelenir.

Taraflar sürecin yürütülmesinde söz sahibidirler ve kendilerini mahkemelere nazaran daha rahat bir ortamda ve daha geniş bir zaman diliminde ifade edebilirler. Arabulucu taraflar arasındaki müzakereyi kolaylaştırmak adına çeşitli iletişim teknikleri kullanarak her iki tarafın eşit bir şekilde kendisini ifade etmesini sağlar. Bu sebeple dava yoluna göre taraflar arasındaki ilişki daha az zedelenir.

İş hukuku ve ticaret hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkların büyük bir kısmında dava yoluna başvurmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması zorunlu olup, arabuluculuk yoluna başvurmadan dava açılması halinde, dava mahkemelerce reddedilmektedir.

Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculuk

  1. İhtiyari arabuluculuk

Tarafların herhangi bir zorunluluk bulunmaksızın, üzerinde serbestçe karar verebilecekleri uyuşmazlıkların çözümü için arabulucuya başvurdukları süreçtir.

  1. Zorunlu (dava şartı) arabuluculuk

2.1.İş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar;

01.01.2018 tarihinden itibaren; Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı sayılmıştır. Buna göre işçi veya işveren alacağı ve tazminatları ile işe iade davası açmak için öncelikle arabulucuya başvurmak zorunlu hale getirilmiştir.

İşe iade davası açılabilmesi için 1 aylık süre içinde arabulucuya başvurulması gerekecektir.

İşçi veya işveren alacağı ve tazminatları için ise kanunda öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde arabulucuya başvurulabilir.


2.2. Ticari uyuşmazlıklar;

01.01.2019 tarihi itibariyle ticari uyuşmazlıklar bakımından dava şartı olarak arabuluculuk getirilmiştir. Türk Ticaret Kanun’un 5/A maddesi uyarınca; ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Örnek vermek gerekir ise; sözleşmelerden, ticari ilişkiden, kıymetli evraklardan kaynaklanan  ticari alacak davaları, ticari alacaktan kaynaklanan İtirazın İptali Davaları/Menfi Tespit Davaları.